Mesleki yeterlilik belgesi nedir? Nasıl alınır?
İş dünyasında uzmanlığı tescilleyen bu süreci anlamak için öncelikle mesleki yeterlilik belgesi nedir sorusuna yakından bakmak gerekir. Mesleki Yeterlilik Belgesi, bazı iş kollarında çalışmak için Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından çalışanlara verilen akredite bir belgedir. Belirli bir sınav takvimine sahiptir. MYK olarak kısaltılan Mesleki Yeterlilik Kurumu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı bir kurumdur. Resmi bir kurum olduğu için verilen belge de resmi ve ulusal çapta geçerlidir.
Belge sayesinde belirlenen meslek alanlarında standartlar oluşturulur ve işinde yetkinliği tescillenen bireylerin tespit edilerek iş gücüne katılmaları sağlanır. MYK tarafından verilen MYB, Avrupa Birliği ile uyumlu bir belgedir. AB'de geçerli olan Avrupa Yeterlilik Çerçevesi (EQF) ile uyumlu olduğu için uluslararası standartlarda bir belgedir.
Yasal bir riskle karşılaşmamak adına görevlendirme öncesinde personelin Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi olup olmadığını mutlaka teyit etmelisiniz. Belgesi olmayan çalışanlar için içeriğimizde yer alan mesleki yeterlilik belgesi nasıl alınır adımlarını takip ederek kurumsal uyum sürecinizi tamamlayabilirsiniz.
Mesleki yeterlilik belgesi (MYB) almak zorunlu mu?
Mesleki Yeterlilik Belgesi, belirlenen mesleklerde bir operasyonel standart yakalamak ve iş sağlığı ve güvenliği için zorunlu tutulmuştur. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından açıklanan tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışmak için belge yasal bir zorunluluktur.
Eğer işletme belirlenen mesleklerde belgesiz personel istihdam ediyorsa bu durumun resmi denetimlerde tespiti halinde idari para cezası uygulaması bulunur. Belgenin zorunlu olduğu iş kolları arasında; inşaat, otomotiv, metal, ağaç işleme, ulaştırma ve lojistik, makine, tarım, balıkçılık ve enerji gibi stratejik sektörler vardır. Bir firma kurup bu sektörlerden birinde çalışmayı düşünüyorsanız limited ya da şahıs şirketi kurma maliyetleri içinde MYB bütçe kalemi de olacaktır.
Belgelendirme ve eğitim giderleri için finansal bütçe planlaması yaparken
Şahıs Şirketi Kurma Maliyetleri rehberimizdeki vergi ve operasyonel gider kalemlerini inceleyebilirsiniz.
Hangi meslek grupları için belge şartı aranıyor?
Mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu olan meslekler, İş Sağlığı ve Güvenliği standartlarını sürdürülebilir şekilde korumak amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenen riskli sektörlerdeki önemli pozisyonlardır. Farklı sektörlerden onlarca operasyonel meslek için bu belge yasal olarak gerekir. Sektör bazlı MYB talep edilen öncelikli meslekleri aşağıdaki gibi listelemek mümkündür:
●
Otomotiv: Boyacı, gövde onarımcı, kaportacı, elektrikçi, sac ve gövde kaynakçısı, kalibrasyoncu, motor test personeli.
●
Metal: Ark ocağı operatörü, haddeci, ısıl işlemci, dökümcü, endüstriyel fırın işçisi, kesimci, işlemeci, yüzey kaplamacı, kuyumcu, maçacı, metal doğramacı.
●
İnşaat: Ahşap kalıpçı, panel çatı kaplamacısı, panel kalıpçı, PVC doğramacı, boyacı, greyder operatörü, silindir operatörü, tünel kalıpçı.
●
Ulaştırma Lojistik: Ambar ve antrepo şefi, demiryolu yol yapım işçisi, metrobüs şoförü, mobil vinç operatörü, tren makinisti, liman terminal şefi, kamyon TIR şoförü, tehlikeli madde taşımacılığı şoförü.
Bazı sektörlerde MYB talep edilen meslekler bu şekildeyken sektör bazlı listelerdeki pozisyonlar operasyonel ihtiyaçlara göre çoğaltılabilir. Firmanız hangi sektörde faaliyet gösterirse göstersin, ekibinizde mutlaka MYB gerektiren bir pozisyon bulunabilir. Bu nedenle işe alım süreçlerini tamamlamadan önce MYB kontrolü ve yasal doğrulaması yapmanız ve mesleki yeterlilik belgesi nasıl alınır adımlarına hakim olmanız gerekir.
MYB’nin yanı sıra resmi kurumlardan alacağınız girişimcilik belgesi gibi belgeler kurulum aşamasında size stratejik avantajlar kazandırabilir. Çünkü başarılı bir işletme kurmak sadece finansal sermaye değil, aynı zamanda doğru belgelendirilmiş bir yetkinlik gerektirir. Süreç hakkında genel bilgi için
Girişimcilik Belgesi Nedir? yazımızı inceleyebilirsiniz.
MYK belgesi sahibi olmanın işletmelere sağladığı avantajlar
Mesleki yeterlilik belgesi sahibi çalışanlar, belge sayesinde daha kolay istihdam imkanına ulaşabilir ve kariyerlerinde daha hızlı ilerleyebilir. Belgenin çalışanlara olduğu gibi işletmelere de sağladığı operasyonel faydalar bulunur:
●
Bir işveren olarak mesleki yeterlilik belgesi sayesinde aradığınız nitelikli iş gücüne daha çabuk ve güvenle ulaşabilirsiniz.
●
İşinde usta ve vizyoner mesleki yeterlilik belgesi sahibi çalışanlarla yola çıkarsanız sektörel rekabet gücünüz artar. İnsan kaynağı planlaması yaparken operasyonel zaman kaybının önüne geçebilirsiniz.
●
Nitelikli ve belgeli bir iş gücü ile üretim verimliliğiniz ve hizmet kaliteniz artar. Bu da işletmenizin finansal olarak daha kârlı ve rekabetçi olmasını sağlar.
●
Tehlikeli ve çok tehlikeli olarak değerlendirilen mesleklerde alanında uzman profesyonellerle iş güvenliği standartlarına uygun şekilde çalışabilirsiniz.
●
Devlet tarafından sağlanan teşvik ve finansal desteklerden yararlanabilirsiniz.
Mesleki yeterlilik belgesi başvurusu nasıl yapılır?
Mesleki yeterlilik belgesi nasıl alınır sorusunun kurumsal düzeydeki yanıtı oldukça nettir: Başvurular, MYK tarafından yetkilendirilen akredite belgelendirme firmalarına yapılır. Firmalara şahsen ya da online platformlar üzerinden yapılabilecek başvurularda başvuru formu ve kimlik fotokopisi yeterli olur. Bazı meslekler için sınav oturumunun açılması adına belirli sayıda başvuru olması gerekir. Eğer başvuru sayısı yeterli kotalara ulaşmadıysa beklemeniz gerekebilir. Başvuru onay süreci sonrası mesleğe dair teorik ve uygulamalı olmak üzere 2 aşamalı sınav yapılır. Bu sınavlarda teknik yeterliliklerini kanıtlayan başarılı adaylar Mesleki Yeterlilik Belgesi almaya hak kazanır.
Belge başvurularında bireysel başvuru olabildiği gibi işletmeler için de operasyonel kolaylık sağlayan toplu başvuru seçeneği bulunur. 10 kişi ve üzeri adaylar için kurumsal firma olarak toplu ödeme yapıp başvuruda bulunabilirsiniz. Eğer yeni firma kuruyorsanız ve firmanız için yeni istihdam yaratmayı planlıyorsanız MYB sahibi nitelikli çalışanlara ağırlık verebilirsiniz.
Özellikle üretim odaklı bir ticari yapınız varsa,
Limited Şirket Kurulumu sonrası personel belgelendirme süreçlerine hız vermelisiniz.
Belge ücretleri ve devlet teşvikleri: Sınav ücreti iadesi var mı?
Mesleki yeterlilik belgesi nasıl alınır adımını araştıran işletmelerin bütçe planlamasında dikkat etmesi gereken sınav ve belgelendirme ücretleri mesleğe göre değişebilir. Bazı durumlarda ise bu sınav ücretlerinin iadesi yapılabilir. Ancak teşvik kapsamındaki ücret iadesi her meslek için geçerli olmayabilir.
Belge zorunluluğu olan mesleklerde sınava girip belge almaya hak kazanan adayların sınav ücretleri için Bakanlıkça belirlenen üst limitler dahilinde iade yapılır. Bu finansal iadeler İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanır.
Bireysel olarak bu devlet desteğinden yararlanmak isterseniz YBK'ya sınav başvurusu yaparken yararlanmak istediğinizi belirtmeniz ve aktif bir banka hesap numarası vermeniz yeterli olur. YBK'nın başvuruyu MYK’ye bildirdiği tarihi takip eden ayın 21 ile 30'u arasında ödemeniz gerçekleştirilir.
Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi çalışan istihdam ettiğinizde devlet tarafından sunulan bazı operasyonel teşvikleri kullanabilirsiniz. 6111 Sayılı Kanuna göre, mesleki yeterlilik belgesi sahibi 18-29 yaş arası erkekler ve 18 yaşından büyük kadın personel çalıştırdığınızda 48 aylık bir sigorta primi teşviki avantajından faydalanabilirsiniz. Bu sayede belirtilen şartları karşılayan kurumsal bir işletme olarak MYB sahibi bir çalışan istihdam ettiğinizde 48 ay boyunca sigorta primi desteği alabilirsiniz. Bunun için SGK e-Bildirge sistemi üzerinden gerekli dijital başvuruları yapabilirsiniz.
Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşlarına çalışanlarınız için toplu ödeme yapmak isterseniz, toplu sertifikasyon süreçleri işletmeniz için maliyetli olabilir. Oluşabilecek bu tür finansal ihtiyaçlarınız için
İşim İçin Hızlı Limit üzerinden destek alabilirsiniz.
Mesleki yeterlilik belgesi sorgulama ve doğrulama işlemleri
Mesleki Yeterlilik Belgesi sorgulama ve doğrulama işlemi MYK'nın hazırladığı resmi web portalı üzerinden ve e-Devlet sisteminden dijital olarak yapılabilir. MYK belgesi e-Devlet sorgulama işlemi için e-Devlet’e giriş yaptıktan sonra MYK hizmetleri menüsünden çalışanın belge geçerliliğini kontrol edebilirsiniz.
Cezai yaptırımlara maruz kalmak istemiyorsanız çalışanların yasal iş akdini oluşturmadan önce e-Devlet üzerinden MYB kontrolünü sağlamanız gerekir. Bunun için e-Devlet girişi yaptıktan sonra belgede bulunan barkod numarası ile güvenli doğrulama yapabilirsiniz. Bu şekilde tehlikeli ya da çok tehlikeli işlerdeki personeliniz için operasyonel iş güvenliğini artırabilir, firmanızın beklenmedik cezai yaptırımla karşılaşmasının önüne geçebilirsiniz. Ayrıca çalışanlarınızın maaş ve SGK ödemeleri gibi finansal süreçleri için
Yeni İşim Hesabı avantajlarından faydalanabilirsiniz.
